การจัดหมวดหมู่หนังสือ

จาก UTKWiki
ข้ามไปที่: นำทาง, สืบค้น

สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ เป็นห้องสมุดกลางของ 3 วิทยาเขต คือ วิทยาเขตเทคนิคกรุงเทพ,วิทยาเขตบพิตรพิมุขมหาเมฆและวิทยาเขตพระนครใต้ มีการจัดหมวดหมู่ให้กับทรัพยากรสารสนเทศที่มีให้บริการกับผู้ใช้ เพื่อความสะดวก รวดเร็วในการค้นหาของผู้ใช้บริการและเป็นระเบียบในการจัดเก็บ

การจัดหมวดหมู่หนังสือ หมายถึง การแยกหนังสือออกเป็นหมวดหมู่ เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการค้นหา และเป็นระเบียบในการจัดเก็บ การจัดแยกหนังสือมีหลายวิธี เช่นแบ่งตามเนื้อหา หรือเนื้อเรื่อง แบ่งตามลักษณะและสีของปก แบ่งตามอักษรชื่อผู้แต่ง แบ่งตามขนาดรูปเล่ม แต่วิธีที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน และถือว่าเป็นการจัดระบบหมู่ที่ดี คือ การจัดแยกตามเนื้อหา หรือเนื้อเรื่อง ซึ่งจะทำให้หนังสือที่มีเนื้อหาเดียวกันอยู่รวมกัน และเนื้อหาสัมพันธ์กันอยู่ใกล้กัน และใช้สัญลักษณ์แทนเนื้อหาของหนังสือ[1]

ปัจจุบันระบบการจัดหมวดหมู่หนังสือมีหลากหลายและที่นิยมแพร่หลายมี 2 ระบบ คือ

  1. ระบบทศนิยมดิวอี้ (Dewey Decimal Classification) เป็นระบบที่ใช้ตัวเลขเป็นลักษณะแทนเนื้อหาของหนังสือ นิยมใช้ในห้องสมุดขนาดเล็ก มีหนังสือไม่มาก เช่น ห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุดประชาชน
  2. ระบบห้องสมุดรัฐสภาอเมริกัน (Library of Congress Classification) หรือเรียกย่อว่า ระบบ L.C เป็นระบบที่ใช้ตัวอักษรผสมตัวเลขเป็นสัญลักษณ์ นิยมใช้กับห้องสมุดขนาดใหญ่ มีหนังสือจำนวนมาก เช่น ห้องสมุดมหาวิทยาลัย ห้องสมุดเฉพาะ

สำนักวิทยบริการฯ ได้นำระบบการจัดหมวดหมู่แบบระบบทศนิยมดิวอี้ มาใช้เพราะเรียนรู้ได้ง่าย สะดวกในการค้นหาและผู้ใช้เองก็เคยใช้งานมาบางแล้วจากห้องสมุดโรงเรียน

การจัดหมู่หนังสือระบบทศนิยมของดิวอี้ เรียกย่อๆ ว่า ระบบ D.C. ใช้ตัวเลขเป็นสัญลักษณ์แทนชนิดของหนังสือ ทำให้เข้าใจง่าย ไม่สับสนจำง่าย แผนการแบ่งหมวดหนังสือแบบทศนิยมของดิวอี้ (D.C.) แบ่งตามลำดับจากหมวดใหญ่ไปหาหมวดย่อย คือ

  • หมวดใหญ่
  • หมู่
  • หมู่ย่อย

หมวดใหญ่ ดิวอี้ แบ่งวิชาความรู้ออกเป็น 10 หมวดใหญ่ๆ (เรียกว่า การแบ่งครั้งที่ 1) ดังนี้

เลขหมวด ประเภท
000 เบ็ดเตล็ด
100 ปรัชญา
200 ศาสนา
300 สังคมศาสตร์
400 ภาษาศาสตร์
500 วิทยาศาสตร์
600 วิทยาศาสตร์ประยุคต์
700 ศิลปและการบันเทิง
800 วรรณคดี
900 ประวัติศาสตร์

หมู่หรือการแบ่งครั้งที่ 2 คือ การแบ่งหมวดใหญ่แต่ละหมวดออกเป็น 10 หมู่ (รวมเป็น 100 หมู่)โดยใช้เลขหลัก 10 แทนหมู่วิชา เช่น ในหมวด 000 (หมวดเบ็ดเตล็ด)

เลขหมวด ประเภท
000 เบ็ดเตล็ด
010 บรรณานุกรม
020 บรรณารักษ์
030 สารานุกรมทั่วไป
040 รวมความเรียงทั่วๆ ไป
050 วารสารทั่วไป
060 สมาคมและพิพิธภัณฑ์ทั่วๆ ไป
070 วารสารศาสตร์
080 ชุมนุมนิพนธ์
090 หนังสือหายาก

หมู่ย่อย หรือการแบ่งครั้งที่ 3 คือการแบ่งแต่ละหมู่ออกเป็น 10 หมู่ย่อย (รวมเป็น 1,000 หมู่ย่อย)โดยใช้เลขหลักหน่วยแทนหมู่ย่อย เช่น

เลขหมวด ประเภท
370 การศึกษา
371 การสอน
372 ประถมศึกษา
373 มัธยมศึกษา
374 การศึกษาผู้ใหญ่
375 หลักสูตร
376 การศึกษาของสตรี
377 การศึกษาทางศาสนาและศิลธรรมจรรยา
378 วิทยาลัย และ มหาวิทยาลัย
379 การศึกษาและรัฐ

สรุปการแบ่งหมู่หนังสือของดิวอี้

  1. แบ่งออกเป็น 10 หมวดใหญ่ ๆ (หลักร้อย)
  2. แต่ละหมวดแบ่งเป็น 10 หมู่ (หลักสิบ)
  3. แต่ละหมู่แบ่งออกเป็น 10 หมู่ย่อย (หลักหน่วย)
  4. แต่ละหมู่ย่อยแบ่งให้ละเอียดลงไปโดยใช้จุดทศนิยม


อ้างอิง

  1. ปฐมาภรณ์ วงศ์ชนะภัย,2552. เข้าถึงจาก http://wtoy9993.blogspot.com/
เครื่องมือส่วนตัว

สิ่งที่แตกต่าง
ปฏิบัติการ
ป้ายบอกทาง
เครื่องมือเพิ่ม
สไลด์อบรม